Fabrikalarda iş birlikçi robotlar yaygınlaşıyor: çalışanlarla yan yana

Endüstriyel robotlar uzun yıllar boyunca büyük fabrikaların güvenlik kafesleri içinde, insanlardan ayrı alanlarda çalıştı. Son yıllarda ise “iş birlikçi robot” olarak adlandırılan, sensörleri sayesinde insanla temas ettiğinde duran ve çalışanlarla aynı alanda görev yapabilen robotlar yaygınlaşmaya başladı. Bu robotlar, özellikle küçük ve orta ölçekli fabrikalarda ilgi görüyor.

İş birlikçi robotlar genellikle paketleme, montaj, vida sıkma, kalite kontrol ve makine besleme gibi tekrarlayan görevlerde kullanılıyor. Programlanmalarının görece kolay olması ve farklı görevlere hızla uyarlanabilmeleri, küçük ölçekli üretimde esneklik sağlıyor.

Çalışanlar ne düşünüyor?

Robotların iş kaybına yol açıp açmayacağı sorusu, bu teknolojinin her yaygınlaşma döneminde yeniden gündeme geliyor. Robot kullanan fabrikalarda yapılan görüşmelerde çalışanlar, ağır ve tekrarlayan işlerin robotlara devredilmesinin iş yükünü ve sakatlık riskini azalttığını, ancak yeni becerilerin öğrenilmesinin gerektiğini belirtiyor.

“Eskiden günde binlerce kez aynı kutuyu kaldırıyordum. Şimdi robotun programını kontrol ediyorum ve kaliteye bakıyorum. İşim değişti ama hâlâ buradayım.”

Eğitim ve güvenlik

Uzmanlar, iş birlikçi robotların güvenli kullanımı için risk değerlendirmesinin yapılması, çalışanların eğitilmesi ve robotların görev alanının doğru planlanması gerektiğini vurguluyor. Meslek liselerinde robotik ve otomasyon programlarının güncellenmesi de sektörün talepleri arasında.

Sektör temsilcileri, robot yatırımlarının geri dönüş süresinin son yıllarda belirgin biçimde kısaldığını, kiralama ve hizmet olarak robot modellerinin de küçük işletmelerin bu teknolojiye erişimini kolaylaştırdığını belirtiyor.

Gündera Teknoloji, üretimde otomasyonun istihdam ve beceri ihtiyaçlarına etkisini önümüzdeki haftalarda bir dosya haberle ele alacak. Haberdeki sayısal veriler demo amaçlıdır.

Araştırmacılar, robotların yaygınlaşmasıyla birlikte üretim hattında “insan-robot ekip çalışması” kavramının öne çıktığını belirtiyor. Bu modelde robot ağır ve tekrarlayan işi, insan ise karar verme, kalite değerlendirmesi ve sorun çözme görevlerini üstleniyor. Başarılı uygulamalarda çalışanların robot programlamaya katılması, verimliliği ve iş memnuniyetini birlikte artırıyor.

Bazı organize sanayi bölgeleri, işletmelerin robotları satın almadan önce deneyebileceği ortak uygulama merkezleri kuruyor.