Organize sanayide enerji verimliliği: fabrikalar ısı kaybını izliyor

Enerji maliyetlerinin üretim giderleri içindeki payı arttıkça fabrikalar verimlilik projelerine yöneliyor. Örnek bir organize sanayi bölgesinde yirmi işletmenin katıldığı programda üretim hatlarına yerleştirilen sensörlerle ısı ve basınçlı hava kayıpları izlendi. Program sonunda katılımcı işletmelerde ortalama yüzde 12 enerji tasarrufu sağlandı (örnek veri).

Basınçlı hava kaçakları

Uzmanlar, fabrikalarda en sık rastlanan enerji kaybının basınçlı hava hatlarındaki kaçaklar olduğunu söylüyor. Gözle görülmeyen küçük kaçaklar, kompresörlerin sürekli çalışmasına ve ciddi bir elektrik tüketimine neden oluyor. Ultrasonik dinleme cihazlarıyla yapılan taramalarda bazı tesislerde yüzlerce kaçak noktası tespit edildi.

Isı kayıplarında ise yalıtımsız boru hatları, açık bırakılan kapılar ve verimsiz brülörler öne çıkıyor. Fırın ve kurutma hatlarının atık ısısının yeniden kullanılması, bazı işletmelerde doğal gaz tüketimini önemli ölçüde düşürdü.

“Önce ölçmek gerekiyor. Ölçmediğiniz enerjiyi yönetemezsiniz. Sensörleri taktığımız ilk hafta, gece boyunca boşa çalışan hatları gördük.”

Verimlilik projelerinin geri dönüş sürelerinin çoğunlukla iki yılın altında kaldığı belirtiliyor. Sanayi bölgesi yönetimi, programın ikinci aşamasında çatı tipi güneş enerjisi sistemleri ve ortak enerji izleme panosu kurulmasını planlıyor.

Uzmanlar, verimlilik yatırımlarının yalnızca maliyet avantajı değil, ihracat pazarlarında giderek önem kazanan karbon raporlaması açısından da gerekli olduğunu vurguluyor. Ürün başına enerji ve emisyon verisini ölçebilen işletmeler, alıcıların tedarikçi değerlendirmelerinde öne çıkıyor.

Programın sonuçları önümüzdeki ay düzenlenecek sanayi buluşmasında diğer işletmelerle paylaşılacak. Haberdeki tüm rakamlar demo amaçlı örnek veridir.

Programa katılan işletmelerden biri, ölçüm sonuçlarını çalışanlarla da paylaştı. Vardiya değişimlerinde makinelerin boşta çalıştırılmaması ve kapıların açık bırakılmaması gibi alışkanlıklar, ek bir yatırım gerektirmeden tasarrufa katkı sağladı. İşletme yöneticileri, çalışan önerilerinden çıkan küçük iyileştirmelerin toplamda beklenenden büyük etki yarattığını söylüyor.

İşletmeler, ölçüm verilerini aylık raporlarla izlemeye devam edecek.

Sonuçlar, sanayi bölgesinin internet sayfasında yayımlanacak.